فرآیند انعقاد و لخته سازی

مقدمه

در بسیاری از فاضلاب های صنعتی ذرات شناور به سادگی ته‌نشین و یا شناور نمی‌شوند. این ذرات به دلیل آن که یکدیگر را دفع می‌کنند و یا دارای قطر بسیار کمی هستند با سرعت کم ته‌نشین می‌شوند(مانند ذرات کلوئیدی) و به راحتی از آب جدا نمی‌شوند. انعقاد و لخته‌سازی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین مراحل در تصفیه آب و پساب به‌شمار می‌آیند و نقش کلیدی در حذف ذرات معلق، کدورت، مواد آلی، رنگ و بخشی از آلاینده‌های شیمیایی و میکروبی ایفا می‌کنند. این فرآیندها به‌ویژه در تصفیه آب‌های سطحی و پساب‌های صنعتی، پایه و اساس دستیابی به کیفیت مطلوب آب خروجی هستند.

فرآیند انعقاد و لخته‌سازی در تصفیه آب و پساب

با استفاده از مواد شیمایی خاص، تحت فعل و انفعالات شیمی-فیزیکی این ذرات بی بار شده و یکدیگر را جذب نموده و تشکیل تجمع و توده ذرات را داده به این ترتیب ذرات درشت‌تری را تشکیل می‌دهند و این ذرات به علت وزن خود ته‌نشین می‌گردند.

-انعقاد(Coagulation)

در آب خام و پساب، بسیاری از ذرات معلق دارای بار الکتریکی (عمدتاً منفی) بوده و به‌صورت پایدار در آب باقی می‌مانند. در مرحله انعقاد، با تزریق مواد منعقدکننده مناسب و انجام اختلاط سریع، بار الکتریکی این ذرات خنثی شده و پایداری آن‌ها از بین می‌رود. در نتیجه، شرایط لازم برای تجمع و اتصال ذرات فراهم می‌شود. به طور خلاصه بی بار کردن ذرات شناور را Coagulation می‌گویند.

-لخته‌سازی (Flocculation)

پس از انعقاد، آب وارد مرحله لخته‌سازی می‌شود. در این مرحله با اختلاط آرام و کنترل‌شده، ذرات ناپایدار به یکدیگر برخورد کرده و به‌تدریج لخته‌های درشت‌تر و سنگین‌تری تشکیل می‌دهند. این لخته‌ها قابلیت ته‌نشینی یا جداسازی از طریق شناورسازی و فیلتراسیون را پیدا کرده و زمینه حذف مؤثر آلاینده‌ها فراهم می‌شود. به طور خلاصه در هم رفتن مواد بی بار و به وجود آوردن ذرات درشت تر را Flocculation می‌نامند.

مجموعه این فعل و انفعالات را لخته سازی و انعقاد سازی می‌گویند که در بسیاری از موارد استفاده می‌شود از جمله:

-برای زلال سازی آب رودخانه‌ها: لخته سازی باعث ته‌نشین شدن ذرات کلوئیدی آب می‌گردد در حالی که در حالت عادی زمان بسیار طولانی برای ته‌نشین شدن این ذرات لازم خواهد بود.

-برای زلال سازی فاضلاب تصفیه شده که از مرحله دوم تصفیه یعنی تصفیه بیولوژیکی گذشته است.

-برای تصفیه فاضلاب هایی که دارای رنگ‌های شیمیایی می‌باشند.

-برای شناور سازی مواد روغنی و تصفیه آنها از فاضلاب

مواد منعقد کننده مورد استفاده برای فرآیند انعقاد و لخته سازی

مواد منعقد کننده موادی هستند که به کمک آنها عمل لخته سازی صورت می‌گیرد، مهمترین این مواد عبارتند از:

پلی آلومینیوم کلراید

سولفات آلومینیوم

کلروفریک

پلی الکترولیت ها که مواد آلی سنتتیک و پلیمری هستند که در آب حل شده و لذا به آنها پلی الکترولیت گفته می‌شود. انواع پلی اکریل آمید برای این منظور به کار برده می‌شود.

مقدار مصرف مواد فوق در شرایط مختلف متفاوت است ولی به طور کلی برای تعیین میزان لازم از آزمایش به نام جار تست(Jar Test) استفاده می‌شود.

عوامل موثر در فرآیند انعقاد و لخته سازی

pH: عامل pH اثر زیادی در تشکیل لخته ها دارد، به این جهت آزمایش جار تست را در pH های متفاوت انجام می‌دهند تا اثر آن مشخص شود.

درجه حرارت: عمل انعقاد بستگی به درجه حرارت نیز دارد و بطور کلی مقدار ماده مصرف شده در زمستان و تابستان متفاوت می‌باشد البته درجه حرارت به اندازه pH موثر نمی‌باشد.

سرعت اختلاط: هرچه که اختلاط مواد منعقد کننده با آب کاملتر باشد، عمل لخته سازی بهتر انجام می‌گیرد. اصولا تمام عواملی که در بی بار کردن ذرات و سنگین شدن آنها و همچنین در افزایش سرعت ته نشینی اثر دارند در لخته سازی موثر می‌باشند.

نقش پلی‌آلومینیوم کلراید (PAC) در بهبود فرآیند انعقاد و لخته سازی

امروزه استفاده از پلی‌آلومینیوم کلراید (PAC) به‌عنوان یک منعقدکننده پیشرفته، جایگاه ویژه‌ای در تصفیه آب و پساب پیدا کرده است. پلی آلومینیوم کلراید یک ماده منعقد کننده و لخته ساز جدید و البته قدرتمند در فرآیندهای تصفیه آب و پساب است. استفاده از این ماده به‌طور چشمگیری در طیف وسیعی از فرآیندهای تصفیه آب آشامیدنی، فاضلاب‌ها و انواع پساب‌های صنعتی و شیمیایی روبه افزیش است. تا جایی که در بسیاری از صنایع به عنوان یک ماده کارآمدتر نسبت منعقدکننده‌های قدیمی تر مانند آلومینیوم سولفات، کلرید آهن و سولفات آهن استفاده می‌شود.

جمع بندی

شرکت روشنا آب آوُش به‌عنوان تولیدکننده پلی‌آلومینیوم کلراید مایع، با تکیه بر دانش فنی، تجهیزات به‌روز و کنترل کیفی مستمر، محصولی با خلوص و پایداری بالا تولید می‌کند که به‌طور ویژه برای کاربرد در تصفیه آب شرب و پساب‌های صنعتی طراحی شده است.

انتخاب صحیح ماده منعقدکننده، تأثیر مستقیمی بر راندمان کل سیستم تصفیه دارد. بهره‌گیری از پلی‌آلومینیوم کلراید مایع با کیفیت بالا، نه‌تنها موجب بهبود کیفیت آب خروجی می‌شود، بلکه به کاهش هزینه‌های بهره‌برداری و افزایش پایداری فرآیند نیز کمک می‌کند. شرکت روشنا آب آوُش با تولید PAC مایع مطابق با استانداردهای معتبر، همراه مطمئن صنایع و مجموعه‌های فعال در حوزه تصفیه آب و پساب است.