آب آشامیدنی سالم نقش حیاتی در حفظ سلامت انسان و پیشگیری از بیماریهای مرتبط با آب دارد. به همین دلیل، کیفیت آب شرب در تمام کشورها بر اساس استانداردهای مشخص و سختگیرانه کنترل میشود. این استانداردها شامل حدود مجاز پارامترهای فیزیکی، شیمیایی و میکروبی بوده و رعایت آنها برای شرکتهای فعال در حوزه آب، تصفیه آب و تأسیسات مرتبط یک الزام اساسی محسوب میشود.
در ایران، استانداردهای آب آشامیدنی توسط سازمان ملی استاندارد ایران و وزارت بهداشت تدوین شده و همراستا با راهنماهای سازمان جهانی بهداشت (WHO) هستند.
استاندارد آب آشامیدنی چیست؟
استاندارد آب آشامیدنی مجموعهای از معیارها و حدود مجاز است که کیفیت آب را از نظر سلامت، ایمنی و قابلیت مصرف انسانی مشخص میکند. هدف اصلی این استانداردها:
- جلوگیری از انتقال بیماریهای میکروبی
- کاهش خطرات ناشی از مواد شیمیایی و فلزات سنگین
- تضمین طعم، بو و ظاهر مناسب آب شرب
رعایت این استانداردها تضمین میکند که آب مصرفی برای تمام گروههای سنی، از جمله کودکان و سالمندان، ایمن باشد.
استانداردهای ملی ایران برای آب آشامیدنی
استاندارد 1053 – ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی آب آشامیدنی
استاندارد ملی ایران شماره 1053 به بررسی ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی آب آشامیدنی میپردازد. مهمترین پارامترهای این استاندارد شامل موارد زیر است:
pH آب: بین 6.5 تا 8.5
کل مواد جامد محلول (TDS): حداکثر 1000 میلیگرم بر لیتر
سختی کل: حداکثر 500 میلیگرم بر لیتر بر حسب CaCO₃
نیترات: حداکثر 50 میلیگرم بر لیتر
نیتریت: حداکثر 0.1 میلیگرم بر لیتر
فلوراید: 0.7 تا 1.5 میلیگرم بر لیتر
فلزات سنگین مانند آرسنیک: حداکثر 0.01 میلیگرم بر لیتر
کنترل این پارامترها از بروز مشکلاتی مانند مسمومیت، بیماریهای گوارشی و اثرات بلندمدت فلزات سنگین جلوگیری میکند.
استاندارد 1011 – ویژگیهای میکروبی آب آشامیدنی
استاندارد 1011 یکی از حیاتیترین استانداردهای آب آشامیدنی است که به کیفیت میکروبی آب شرب میپردازد. طبق این استاندارد:
وجود باکتری E.coli در 100 میلیلیتر آب باید صفر باشد
کلیفرمهای مدفوعی و سایر عوامل بیماریزا نباید در آب آشامیدنی وجود داشته باشند
آلودگی میکروبی آب میتواند باعث بیماریهایی مانند اسهال، وبا و حصبه شود، به همین دلیل کنترل مداوم این شاخصها اهمیت بسیار بالایی دارد.
استاندارد 1055 – روشهای آزمون آب آشامیدنی
استاندارد ملی ایران شماره 1055 شامل روشهای آزمون و اندازهگیری پارامترهای فیزیکی، شیمیایی و میکروبی آب آشامیدنی است. این استاندارد:
مبنای عملکرد آزمایشگاههای کنترل کیفیت آب
تضمینکننده صحت و دقت نتایج آزمایشها
ابزار اصلی پایش کیفیت آب در صنایع و شبکههای توزیع
رعایت این استاندارد باعث میشود نتایج آزمونهای آب قابل استناد و قابل مقایسه باشند.
استانداردهای بینالمللی آب آشامیدنی (WHO)
سازمان جهانی بهداشت (WHO) راهنمایی با عنوان Guidelines for Drinking-water Quality منتشر کرده است که معتبرترین مرجع جهانی در حوزه کیفیت آب آشامیدنی محسوب میشود. این راهنما:
مبنای تدوین استانداردهای ملی بسیاری از کشورهاست
حدود مجاز پارامترهای شیمیایی، میکروبی و فیزیکی را مشخص میکند
بر حفاظت از سلامت مصرفکننده تمرکز دارد
استانداردهای ایران نیز در تدوین حدود مجاز پارامترها از توصیههای WHO استفاده کردهاند.
اهمیت رعایت استانداردهای آب آشامیدنی برای شرکتها
رعایت استانداردهای آب آشامیدنی برای شرکتهای فعال در حوزه آب و تصفیه آب مزایای متعددی دارد:
افزایش اعتماد مشتریان
کاهش ریسکهای بهداشتی و حقوقی
بهبود کیفیت خدمات و محصولات
همراستایی با الزامات قانونی و نظارتی
جمعبندی
استانداردهای آب آشامیدنی چارچوبی علمی و قانونی برای تضمین سلامت آب شرب فراهم میکنند. استانداردهای ملی ایران (1053، 1011 و 1055) در کنار راهنمای WHO، معیارهای جامعی برای کنترل کیفیت آب آشامیدنی ارائه میدهند. رعایت این استانداردها نهتنها یک الزام قانونی، بلکه نشانه تعهد به سلامت جامعه است.
در راستای رعایت استانداردهای ملی و بینالمللی آب آشامیدنی، استفاده از مواد منعقدکننده باکیفیت نقش مهمی در بهبود فرآیند تصفیه آب دارد. پلی آلومینیوم کلراید (PAC) بهعنوان یکی از مؤثرترین منعقدکنندهها، با افزایش راندمان حذف کدورت و کاهش بار آلودگی میکروبی، به تأمین آب آشامیدنی منطبق با استانداردهای کیفی کمک میکند.
شرکت روشنا آب آوُش با تولید پلی آلومینیوم کلراید مطابق الزامات فنی و کیفی، گامی مؤثر در ارتقای کیفیت آب شرب برداشته است.